5 punktów za bycie dziewczynką. Spór o zasady rekrutacji do programu w Pszczynie

W gminie Pszczyna realizowany jest program „Edukacyjny Maraton Kompetencji”, finansowany ze środków Unii Europejskiej. Projekt ma objąć co najmniej 1 152 uczniów z 18 szkół podstawowych – 622 dziewczynki i 530 chłopców – i zakłada podniesienie jakości edukacji, rozwój doradztwa zawodowego oraz wsparcie uczniów i nauczycieli w zakresie kompetencji kluczowych i społecznych.

Kontrowersje wywołały zasady rekrutacji do programu. Dziewczynki otrzymują na starcie dodatkowe 5 punktów, natomiast dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności, opinią poradni psychologiczno-pedagogicznej lub potrzebą kształcenia specjalnego – po 3 punkty. Sprawą zainteresowało się Stowarzyszenie na rzecz Chłopców i Mężczyzn, które wystąpiło o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej listy punktów i wyników rekrutacji.

W odpowiedzi urząd poinformował, że taka lista nie istnieje, a jej przygotowanie wymagałoby przeszukania dokumentacji. Termin udzielenia odpowiedzi został wyznaczony na 2 lutego 2026 r. Przedstawiciel stowarzyszenia wskazał, że zasady rekrutacji mogą prowadzić do społecznych napięć i poczucia nierównego traktowania.

Dziewczynki na starcie dostają dodatkowe 5 punktów, podczas gdy dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności (…) otrzymują po 3 punkty.

edukacja

dyskryminacja

równość płci

samorząd

Polska

Rozbicie oceny absurdScore (51/100)

1. Paradoks sytuacyjny
18/30

Program mający przeciwdziałać wykluczeniom wprowadza kryterium, które uprzywilejowuje jedną grupę ze względu na płeć, przyznając jej więcej punktów niż dzieciom z niepełnosprawnościami czy potrzebą kształcenia specjalnego. Powstaje napięcie między deklarowanym celem (wyrównywanie szans) a konstrukcją zasad rekrutacji.

2. Nielogiczność decyzji
12/25

Wątpliwości budzi proporcja punktów – 5 za płeć wobec 3 za niepełnosprawność lub specjalne potrzeby edukacyjne. Można postawić pytanie o adekwatność takiego rozłożenia akcentów w kontekście celu programu.

3. Konsekwencje i zasięg
12/25

Program obejmuje ponad tysiąc uczniów z 18 szkół, a sprawa zyskała rozgłos medialny. Bezpośredni wpływ dotyczy dzieci i ich rodzin na poziomie lokalnym, ale dyskusja ma potencjał ogólnopolski, ponieważ dotyczy zasad równego traktowania i realizacji programów finansowanych z UE.

4. Kontekst społeczno-kulturowy
9/20

Równość płci i wsparcie grup zagrożonych wykluczeniem to tematy silnie obecne w debacie publicznej. Przyznawanie dodatkowych punktów wyłącznie ze względu na płeć wśród dzieci w wieku 9–11 lat może być postrzegane jako odejście od zasady neutralności i równego traktowania.

🎯 Suma (absurdScore)

51/100

Wysoki wynik wynika przede wszystkim z paradoksu konstrukcyjnego programu: projekt zaprojektowany jako narzędzie wyrównywania szans został odebrany jako mechanizm tworzący nowe różnice między uczniami. Dysproporcja punktów i wrażenie automatyzmu w tworzeniu zasad powodują poczucie braku proporcji i zdrowego rozsądku. Jednocześnie sytuacja pozostaje wiarygodna — to raczej efekt niedopasowanych kryteriów administracyjnych niż celowego działania, co często zdarza się w lokalnych projektach finansowanych zewnętrznie.

Możliwe konsekwencje

Spory wokół zasad punktacji w programach finansowanych ze środków publicznych zwracają uwagę na sposób konstruowania kryteriów rekrutacyjnych oraz ich proporcjonalność względem deklarowanych celów. W projektach współfinansowanych z UE szczególne znaczenie ma transparentność zasad oraz możliwość ich jednoznacznego uzasadnienia. Kontrowersje tego typu mogą prowadzić do większej kontroli społecznej nad lokalnymi programami edukacyjnymi oraz do doprecyzowania standardów równego traktowania w procesach rekrutacyjnych.

→ Dowiedz się więcej o metodologii absurdScore